^ Góra strony
Biuletyn Informacji Publicznej  
Zaloguj

Login to your account

Username *
Password *
Remember Me

Kalendarz szkoleń

Pn Wt Śr Cz Pt So N
1
2
4
5
7
8
9
11
12
13
14
15
16
18
19
20
21
22
23
25
26
27
28
29
30

Jesień w pasiece

PSZCZOŁA ARR

Listopadowe zalecenia pszczelarskie

W listopadzie pszczoły powinny wykonać ostatni oblot jesienny i utworzyć kłąb zimowy, w którym, nie opuszczając ula, powinny pozostać aż do pierwszego wiosennego oblotu. Tak było by dla rodziny pszczelej najlepiej. Rzeczywistość jest jednak zgoła inna, a obserwujemy to, w ostatnich latach na podstawie terenowych lustracji i obserwacji współpracujących z ŚODR w Częstochowie pasiek demonstracyjnych.

miodobranie9

Praktycznie, przez całą zimę, w cieplejsze, a szczególnie słoneczne dni, nawet przy temperaturze 7-8°C pszczoły wychodzą z kłębu i wykonują loty, a często są to pełne obloty, po których natychmiast zabierają się do prac porządkowych w ulu. Korzystne w takich sytuacjach jest to, że w czasie oblotu pszczoły oczyszczają się, niekorzystne zaś to, że w związku ze wzmożoną aktywnością zaczną spożywać większe ilości pokarmu, co prowadzi do ponownego napełniania się jelita. W czasie jesiennych i zimowych oblotów dużo pszczół ginie, bo wystarczy, że zachmurzy się, co spowoduje nagły spadek temperatury i wtedy wiele robotnic nie wraca do ula, lecz ginie na wskutek wychłodzenia.

bs8

W tym przypadku także potwierdzają się nasze terenowe obserwacje demonstracyjne, że warto było tak przygotować pszczoły do zimowli, aby stanowiły silne rodziny pszczele. W silnych rodzinach mało odczuwalny będzie ubytek pszczół po jesienno-zimowych oblotach, a nawet będzie to korzystne, ponieważ wyginą słabsze, tzn. te, które i tak nie doczekałyby wiosny. Słabe zaś rodziny odczują nawet niewielkie ubytki pszczół. Przy nawrocie chłodu, silne rodziny potrafią szybciej się zorganizować i ponownie utworzyć kłąb niż rodziny słabe.

pszczoła1

Na zmianę warunków pogodowych, pszczelarze, nie mają żadnego wpływu i musimy pogodzić się z tym, co nam zafunduje przyroda. Pszczoła miodna występuję w zimniejszych jak i cieplejszych strefach klimatycznych i radzi sobie znakomicie, pod warunkiem, że jest do tego odpowiednio przygotowana. W związku z ocieplaniem się klimatu powinniśmy być przygotowani na to, że w naszych pasiekach coraz częściej obserwować będziemy grudniowe czy styczniowe obloty pszczół.

bs1

Pojedyncze pszczoły niezależność temperaturową otoczenia zawdzięczają temu, iż wchodzą w skład kłębu. W miarę obniżania się temperatury otoczenia ścieśniają się w kłębie, aby łatwiej im było wytworzyć i utrzymać odpowiednią temperaturę. Reakcją rodziny pszczelej na obniżoną temperaturę w gnieździe jest wydzielanie ciepła przez pszczoły, a wytworzone ciepło oddają do otoczenia. Zacieśnianie i rozluźnianie kłębu przez pszczoły odbywa się przez cały okres zimowli i jest spowodowane zmianami pogody w poszczególnych dniach, jak i różnicą temperatur pomiędzy dniem a nocą. Podstawowym zadaniem zimujących pszczół jest utrzymanie właściwego mikroklimatu w gnieździe. Kłąb zimowy zajmuje pewną powierzchnię plastrów, a także wolne przestrzenie między nimi.

DSC 0708

W zajmowanych przez pszczoły plastrach znajdują się zapasy pokarmu spożywane przez nie w czasie zimowania. Zapasy pokarmu zimowego stanowi pozostawiony w plastrach miód, przerobiony syrop oraz pierzga. Aby pszczoła mogła wydzielać ciepło musi spożywać pokarm, którego spożycie wzrasta przy aktywniejszym jego wydzielaniu. Pszczoła jest owadem zmiennocieplnym i może żyć w temperaturze 10-38°C. W centrum kłębu zimowego, który na początku zimy jest mały, potem coraz większy, utrzymywana jest temperatura w granicach 25-30°C (, a w drugiej połowie zimy dochodzi do 34°C).

DSC 0658

W tej części kłębu znajduje się matka pszczela, która już w styczniu rozpoczyna czerwienie, a coraz częściej zdarza się, że matki, w niewielkich ilościach, składają jaja przez cały okres zimowli. Zewnętrzną warstwę kłębu zajmują ściśle skupione pszczoły, tworząc tak zwaną otoczkę o grubości 2,5 do 7 cm, w zależności od aktualnych potrzeb, w której utrzymywana jest temperatura na poziomie 10°C. W warstwie między otoczką, a centrum kłębu występuje temperatura pośrednia, najczęściej utrzymująca się w granicach 20-25°C. Jak z powyższego wynika, najbardziej na działanie zmiennych i w zasadzie niskich temperatur narażone są pszczoły znajdujące się w otoczce, przebywające w temperaturze 10°C, która jest dla nich temperaturą graniczną. Nie wiadomo dokładnie, czy pszczoły z otoczki, po jakimś czasie, przemieszczają się bliżej środka kłębu, a ich miejsce zajmują pszczoły z centrum, przez co następuje wymiana pszczół, czy zajęte na początku miejsca są im przydzielone aż do końca zimowli. W rozmowach z naszymi pszczelarzami, większość opowiada się za pierwszą hipotezą, choć zdania na ten temat są podzielone. Warunkiem dobrej zimowli są także warunki klimatyczne panujące bezpośrednio na pasieczysku.

plaster pszczoła

Na stanowiskach suchych i nasłonecznionych oraz osłoniętych przed wiatrem pszczoły lepiej zimują niż na wilgotnych, zacienionych czy przewiewnych. Silne, porywiste wiatry, podobnie jak niska temperatura powietrza na zewnątrz, powodują obniżenie temperatury w wolnej przestrzeni otaczającej kłąb zimowy. Reakcją pszczół na taką sytuację jest zwiększone wydzielanie ciepła, aby na skraju kłębu nie spadła ona poniżej 100C. Jednak nie zimno, a nadmiar wilgoci w ulu jest główną przyczyną niepomyślnego przebiegu zimowli i rozwoju patogenów. Dlatego musimy w listopadzie zadbać o odpowiednią wentylację ula. Nasi pszczelarze w tym celu, usuwają ostatnią beleczkę międzyramkową, aby utworzyć w tym miejscu otwór wentylacyjny. Można wypróbować trzy warianty i usunąć z środka gniazd w kilku ulach po 1 beleczce, w kilku po 2 oraz po 3 beleczki międzyramkowe.

UL pszczoły

Ponieważ właśnie bezpośrednio nad kłębem gromadzi się najwięcej dwutlenku węgla oraz pary wodnej i należy stworzyć w tym miejscu odpowiednie warunki na jak najszybsze wydostanie się gazu z ula. W listopadowe odwilże, wilgotne, z dużą ilością opadów i mgieł, zimowla pszczół przebiega gorzej niż w zimy mroźne, o ustabilizowanej pogodzie. Aby pszczoły mogły zgodnie z prawami ich biologii utworzyć kłąb zimowy i prawidłowo w nim przezimować, powinny być do tego dużo wcześniej odpowiednio przygotowane. Za prawidłowe przygotowanie rodzin do tego okresu odpowiada pszczelarz, który powinien dużo wcześniej tak pokierować ich rozwojem, aby były zdrowe i w jak najlepszej kondycji przed pójściem do zimowli.