Zaprawy nasienne w uprawie warzyw

08.03.2010

Bardzo ważnym, a nawet podstawowym elementem z punktu widzenia ochrony roślin jest użycie do siewu lub sadzenia zdrowego materiału roślinnego. Niestety gleba oraz  nasiona roślin są licznie zasiedlane przez grzyby, wirusy i bakterie, które atakują kiełkujące nasiona
i młode siewki. Częstym skutkiem zakażenia roślin  we wczesnych fazach rozwojowych jest zamieranie siewek (zgorzel siewek-czarna nóżka)  lub ich osłabienie co później ma  wpływ na niższe plony i gorszą jakość plonu.

Zaprawianie nasion przed siewem ma na celu nie tylko zniszczenie czy ograniczenie patogenicznych mikroorganizmów znajdujących się na powierzchni lub wewnątrz nasion, ale także ochronę kiełkujących nasion przed patogenami zasiedlającymi glebę.  Zwykle taki okres ochronny trwa od kilku dni do 2-3 tygodni od siewu. Do najbardziej niebezpiecznych i bardzo agresywnych grzybów chorobotwórczych zasiedlających glebę i atakujących młode siewki należą: Pythium, Phytophthora, Rhizoctonia, Fusarium, Alternaria, Botritis, Sclerotinia.
 Przy dużym nasileniu patogenów może dojść do zgorzeli powschodowej (wypadania siewek).

Powodem zamierania młodych roślin mogą być również larwy szkodników uszkadzających kiełkujące nasiona (śmietka kiełkówka), larwy żerujące w górnej części korzenia i szyjce korzeniowej (śmietka kapuściana, śmietka cebulanka) oraz  połyśnica marchwianka.
Czy zawsze z  zabiegiem ochrony roślin musimy czekać aż do momentu wystąpienia choroby, czy szkodnika?

Odpowiedź brzmi nie. W okresie wschodów  oraz w fazie wstępnego rozwoju roślin dzięki zaprawianiu nasion można zapobiec występowaniu niektórych chorób i szkodników. Zaprawa nasienna chroni najmłodsze i najbardziej  wrażliwe stadia rozwojowe roślin przed chorobami i szkodnikami, a często nawet wyklucza potrzebę stosowania oprysków chemicznych
w  okresie wegetacji, bardziej niebezpiecznych dla środowiska. Zaprawianie nasion jest najmniej szkodliwą, dla środowiska, a zarazem skuteczną metodą ochrony roślin.

Zdrowe i dobrze wykształcone rośliny (siewki lub rozsada) są mniej podatne i łatwiej znoszą atak choroby czy szkodnika w dalszym okresie uprawy.

Prawidłowe zaprawianie nasion polega na dostosowanym  do zagrożeń, kompleksowym zastosowaniu zapraw nasiennych: grzybobójczych przeciwko chorobom i owadobójczych przeciwko szkodnikom.

Sytuacja na rynku zapraw dopuszczonych do zaprawiania nasion warzyw jest nie najlepsza. Wybór zapraw nasiennych w uprawie warzyw jest mocno ograniczony.  W roku 2009 wycofano z programu ochrony prawie wszystkie najbardziej efektywne preparaty do zaprawiania nasion. Staraniem Instytutu Warzywnictwa i Polskiej Izby Nasiennej w bieżącym roku przywrócono stosowanie Zaprawy Nasiennej T.

 

Wykaz zapraw nasiennych zarejestrowanych w Polsce

do zaprawiania nasion w roku 2010.*)

 

Nazwa

Substancja aktywna

Rejestracja w uprawie

Zwalczane choroby lub szkodnik

 

Zaprawy grzybobójcze

 

Dithane Neo Tec 75 WG

mankozeb

nasiona roślin warzywnych

zgorzele siewek, fuzariozy

Grevit 200 SL

ekstrat z grejpfruta

dynia, ogórek, cebula, kapusta, koper, marchew, pomidor, sałata, rzodkiewka, pietruszka, groch, fasola, burak ćwikłowy, szpinak

zgorzele siewek
z uwzględnieniem bakterioz

Sancozeb  80 WP

mankozeb

nasiona  roślin warzywnych

zgorzele siewek, 

Sarox T 500 FS,

 

tiuram+karboksyna

groch siewny, kukurydza

zgorzele siewek, głownia kukurydzy

Zaprawa Nasienna T

tiuram

marchew, burak ćwikłowy, kapusta pekińska, kapusta biała, pietruszka, szpinak, pomidor, cebula,  papryka, ogórek

zgorzele siewek

Zaprawa Ziołowa

PNOS-1 LS

wyciąg z suszu ziół
i czosnku

preparaty przeznaczone do zaprawiania nasion wyłącznie przez producenta i wg jego technologii

zgorzele siewek

Zaprawa Ziołowa

PNOS-2 LS

mieszanina wyciągu czosnku + ekstrakt z miąższu i nasion grapefruita

 

Zaprawy owadobójcze

 

Nomolt 150 SC

teflubenzuron

cebula, marchew, fasola, ogórek

śmietka cebulanka, połyśnica marchwianka, śmietka kiełkówka

 

Wszystkie zaprawy nasienne należy stosować wg ETYKIETY-INSTRUKCJI  STOSOWANIA i ściśle wg podanych w niej zaleceń, aby nie dopuścić do zagrożenia zdrowia ludzi, zwierząt i skażenia środowiska.

 

                                                                                                                                                               

*) - na podstawie Programu Ochrony Roślin Warzywnych 2010, opracowanego przez Instytut Warzywnictwa w Skierniewicach

 

 

Janina Klimek
Drukuj
Zamknij